Chính vì vậy, năm 2011 được chọn là Năm quốc tế về rừng với mục tiêu thúc đẩy việc quản lý, bảo tồn, phát triển bền vững tất cả các loại rừng, chống phá rừng, suy thoái rừng. Và chủ đề của Ngày Môi trường thế giới (5/6) năm nay là “Rừng: Giá trị cuộc sống từ thiên nhiên”.
Những giá trị kinh tế to lớn
Ông Achim Steiner - Phó Tổng thư ký Liên hợp quốc kiêm Giám đốc điều hành UNEP cho biết: Rừng là nền tảng của sự phát triển kinh tế, mà giá trị thực sự của nó thường không được thể hiện trong việc thu lợi nhuận hay thất thoát tài nguyên quốc gia. Điều này hoàn toàn không phù hợp với thực tế và nhận thức về các nguồn lực đảm bảo cho việc thực hiện nhiệm vụ hướng tới một nền kinh tế sinh thái và đa dạng sinh học. Phá rừng và suy thoái rừng trên toàn cầu làm mất đi khoảng 2,5-4,5 nghìn tỷ đôla mỗi năm, nhiều hơn khủng hoảng của nạn khủng hoảng tài chính đang diễn ra hiện nay.
Còn theo Ngân hàng Thế giới (WB), hiện ước tính có hơn 1,6 tỷ người sống phụ thuộc vào rừng và ngành công nghiệp lâm sản là một nguồn cung cấp khối lượng lớn việc làm, góp phần vào sự tăng trưởng kinh tế của nhiều quốc gia trên thế giới. Số liệu thống kê gần đây cho thấy, 30% diện tích rừng được sử dụng để sản xuất gỗ và các sản phẩm ngoài gỗ, thương mại lâm sản ước tính đạt 327 tỷ đôla mỗi năm.
Ngoài ra, UNDP cũng cho rằng, rừng đóng vai trò then chốt trong cuộc chiến chống lại biến đổi khí hậu, rừng lưu giữ cacbon và hấp thụ CO2 từ không khí.Với đặc điểm là hệ sinh thái trên cạn có tính đa dạng sinh học cao bậc nhất, rừng là nơi trú ngụ của hơn một nửa số sinh vật trên cạn, từ loài linh trưởng khổng lồ tới những sinh vật bé nhỏ nhất.
Những lợi ích có được từ rừng thậm chí còn vượt xa sự mong đợi. Tại các quốc gia đang phát triển, hơn 80% tổng năng lượng tiêu thụ trong sinh hoạt và sản xuất bắt nguồn từ rừng, cụ thể như củi đun, than. Buôn bán gỗ và các sản phẩm từ rừng ước tính đạt 330 tỷ đôla Mỹ/năm. Những lợi ích và giá trị do rừng đem lại được nhân lên trong vô số sản phẩm sử dụng hằng ngày trên thế giới. Việc sử dụng đa đạng di truyền từ rừng sẽ thúc đẩy quá trình nghiên cứu và chế tạo các loại thuốc mới, thúc đẩy tiến bộ trong khoa học và y tế.
Hành động để bảo vệ rừng
Những giá trị của rừng đối với cuộc sống là vô cùng to lớn. Tuy nhiên, bất chấp tất cả những lợi ích vô giá của rừng về kinh tế, xã hội, sinh thái và sức khỏe, con người vẫn đang tàn phá rất nhiều các khu rừng cần cho cuộc sống và hơi thở của chúng ta. Nhiều loại sinh vật quý hiếm đang phải đối mặt với thảm họa tuyệt chủng. Đa dạng sinh học đang bị đe dọa nghiêm trọng và dần bị xóa sổ. Điều đáng lo ngại hơn nữa, hàng năm, khoảng 13 triệu ha rừng bị mất đi.
Các chuyên gia kinh tế hàng đầu đã chứng minh rằng, với việc không tích hợp các giá trị của rừng vào ngân sách của mình, các quốc gia và doanh nghiệp đang phải trả một giá quá đắt. Và cuối cùng, điều này đang khiến tất cả chúng ta dần dần bị nghèo đi cũng như gây tổn hại liên tục đến hệ thống hỗ trợ sự sống của rừng.
Ông Ban Ki-Moon - Tổng thư ký Liên hợp quốc cảnh báo, sự tiêu dùng lãng phí tài nguyên trong thế kỷ qua chính là “bản hiệp ước tự sát toàn cầu”, trong khi thời gian còn lại để đảm bảo cho sự tồn tại của một mô hình kinh tế cần thiết đang cạn dần.
Thật là dễ dàng khi nói về khái niệm “phát triển bền vững”, nhưng để làm được việc đó, chúng ta cần chuẩn bị hành trang cho những thay đổi mang tính quyết định trong lối sống, trong các mô hình phát triển kinh tế, trong việc tổ chức xã hội và trong các chính sách phát triển. Hãy cùng nhau phá bỏ mọi rào cản. Rào cản giữa Chương trình nghị sự về phát triển và chương trình nghị sự về khí hậu, giữa các doanh nghiệp, chính phủ và tổ chức xã hội dân sự, giữa an ninh sinh thái và tính bền vững toàn cầu”,ông Ban Ki-Moon chia sẻ.
Do đó, cộng đồng cũng giữ một vị trí quan trọng trong việc giám sát độc lập các tổ chức có liên quan đến rừng, nâng cao nhận thức về bảo vệ rừng và hưởng ứng các sáng kiến bảo vệ rừng. Điều quan trọng hơn cả, bảo vệ rừng không chỉ là một hành động đơn lẻ mà phải là chuỗi hành động có tính thường xuyên, liên tục và lâu dài với mục tiêu thay đổi phong cách sống.
Sẽ không phải là quá muộn để bắt đầu xây dựng một cuộc sống xanh trong tương lai, mà ở đó những cánh rừng là trọng tâm của sự phát triển bền vững và các nền kinh tế xanh. Cần phải xác định rằng việc bảo tồn và phát triển rừng là một cơ hội kinh doanh. Khi đầu tư 30 triệu đôla cho việc chống phá rừng và suy thoái rừng thì chúng ta có thể nhận được 2,5 tỷ đôla từ các sản phẩm và dịch vụ mà nó mang lại.
Hơn nữa, việc đầu tư vào lâm nghiệp có thể tạo ra hơn 10 triệu việc làm trên toàn thế giới. Hiện nay, các nhà lãnh đạo đang chỉ ra những tiềm năng của năng lượng tái tạo, nhưng để quá trình chuyển đổi diễn ra thì vấn đề về rừng phải là một ưu tiên trong thể chế và chính sách. Rừng cung cấp các dịch vụ cơ bản và thiết yếu đảm bảo chất lượng cuộc sống. Và để trả lời cho câu hỏi về quản lý rừng bền vững, hướng tới một nền kinh tế xanh phụ thuộc vào hành động của chúng ta.
Tháng 9/2008, Liên hợp quốc đã triển khai Chương trình Giảm phát thải khí nhà kính thông qua giảm mất rừng và suy thoái rừng tại các nước đang phát triển (REDD).
Chương trình được xây dựng dưới sự phối hợp và giám sát của Tổ chức Nông lương Liên hợp quốc (FAO), Chương trình phát triển Liên hợp quốc (UNDP) và Chương trình môi trường Liên hợp quốc (UNEP) nhằm mục tiêu hỗ trợ các nước đang phát triển tổ chức và triển khai chiến lược REDD+ ở quy mô quốc gia.
Chương trình hiện có 29 nước tham gia, từ châu Phi, châu Á–Thái Bình Dương và châu Mỹ Latinh. REDD+ được coi là một trong những sáng kiến hiệu quả nhất về mặt kinh tế nhằm giảm phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính, góp phần chặn đứng nguy cơ nhiệt độ trái đất tăng lên 2oC.
Điều quan trọng hơn cả, bảo vệ rừng không chỉ là một hành động đơn lẻ mà phải là chuỗi hành động có tính thường xuyên, liên tục và lâu dài với mục tiêu thay đổi phong cách sống./.
Đinh Linh (VEN)