Chỉ có 44% bệnh viện có hệ thống xử lý chất thải
Mới đây, người dân thôn Vân Trì (xã Minh Khai, huyện Từ Liêm) phát hiện một cơ sở sản xuất khung nhôm kính tại xóm Trại chăn nuôi, rộng khoảng 300m2, tập kết hàng trăm bao tải chứa rác thải y tế đã được dùng cho người bệnh. Đặc biệt, nhiều loại rác thải y tế có nguồn gốc từ khoa lây nhiễm của một bệnh viện, đã bốc mùi hôi thối và nồng nặc mùi thuốc kháng sinh.
Theo Cục Quản lý Môi trường Y tế, hiện mới có khoảng 44% bệnh viện có hệ thống xử lý chất thải y tế nhưng nhiều nơi đã rơi vào tình trạng xuống cấp nghiêm trọng. Ngay ở các bệnh viện tuyến T.Ư vẫn còn tới 25% cơ sở chưa có hệ thống xử lý chất thải y tế; bệnh viện tuyến tỉnh gần 50% và tuyến huyện tới trên 60%. PGS.TS Nguyễn Huy Nga, Cục trưởng Cục Quản lý Môi trường Y tế dự báo, năm 2015, con số này sẽ trên 700 tấn/ngày và hơn 93 tấn/ngày vào năm 2020. Rác thải y tế không được xử lý đúng cách sẽ là ẩn họa cho cuộc sống của người dân.
Tại Hà Nội, nơi tập trung nhiều bệnh viện lớn, mạng lưới cơ sở y tế dày đặc, công tác môi trường y tế còn nhiều tồn tại. Đa số các cơ sở chưa có hệ thống xử lý chất thải. Một số cơ sở có trạm xử lý nhưng công suất nhỏ chưa đạt yêu cầu. Nhiều cơ sở y tế đi vào hoạt động không đăng ký kiểm tra môi trường lao động, không đăng ký thu gom rác thải với cơ quan quản lý nên rất khó kiểm soát.
155 triệu USD cải thiện môi trường y tế
Có thể nói, chất thải y tế đã và đang là mối nguy hại đối với cộng đồng. Lượng rác thải này không chỉ là bông băng, chai nhựa truyền dịch mà còn cả bơm kim tiêm, lọ thủy tinh và đặc biệt là những loại rác bệnh phẩm chứa vius, vi khuẩn ở dạng mầm bệnh, không chỉ lây nhiễm, gây bệnh cho con người mà còn ảnh hưởng đến môi trường. Yêu cầu tiêu hủy rác thải y tế đòi hỏi quy trình xử lý bài bản, khoa học và tuyệt đối an toàn. Tuy nhiên, hệ thống bệnh viện đang đứng trước nguy cơ thiếu tiền đầu tư thiết bị, thiếu kinh phí, thiếu nhân lực đủ trình độ vận hành lò đốt nên không ít bệnh viện xử lý chất thải y tế qua loa rồi xả thẳng ra môi trường.
Trước thực trạng này, tháng 12/2011, Bộ Y tế đã khởi động dự án hỗ trợ xử lý chất thải bệnh viện. Dự án được triển khai trên toàn quốc ở các bệnh viện T.Ư, bệnh viện đa khoa tỉnh và bệnh viện liên huyện; thời gian thực hiện 6 năm (2011- 2017), với tổng vốn đầu tư 155 triệu USD, trong đó vốn vay của Ngân hàng Thế giới 150 triệu USD, vốn đối ứng của Việt Nam 5 triệu USD. Mục tiêu của dự án là hỗ trợ xử lý chất thải bệnh viện nhằm giảm tình trạng ô nhiễm môi trường.
Về việc xử lý chất thải y tế, Đại tá Lương Minh Thảo, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường đề xuất, lãnh đạo các bệnh viện cần phải coi việc bảo vệ môi trường là một trong những nhiệm vụ trọng tâm để đảm bảo sức khỏe cho người dân. Đẩy mạnh tuyên truyền về bảo vệ môi trường y tế trong nhân dân và cán bộ y tế là giải pháp mang tính chiến lược, nhằm ngăn chặn việc mua bán, sử dụng chất thải y tế nguy hại. Hệ thống văn bản pháp luật cần được hoàn thiện, để làm rõ trách nhiệm của người đứng đầu đơn vị, cũng như áp dụng chế tài xử lý vi phạm nghiêm minh. Bộ Y tế cần chỉ đạo các cơ sở khám chữa bệnh đầu tư kinh phí và trang thiết bị phục vụ xử lý chất thải y tế, nhất là các bệnh viện tuyến T.Ư, bệnh viện có đông bệnh nhân và nằm ở nơi đông dân cư.
Theo báo cáo của Sở TN&MT Hà Nội, năm 2011, khối lượng chất thải y tế nguy hại của các bệnh viện, cơ sở y tế trên địa bàn được thu gom, xử lý khoảng 1.200 tấn. Trong số các bệnh viện T.Ư trên địa bàn, chỉ có 11 bệnh viện có hệ thống xử lý chất thải rắn; 20 bệnh viện đang sử dụng phương pháp thu gom tập trung. Đối với bệnh viện do TP quản lý, có 14 bệnh viện đã đầu tư xây dựng hệ thống xử lý chất thải rắn nhưng đã xuống cấp; 27 bệnh viện và cơ sở y tế còn lại đang xử lý theo hình thức thu gom tập trung. Ngoài ra, ở TP còn 24 bệnh viện tư nhân cũng xử lý rác thải y tế theo hình thức thu gom tập trung. |