Nằm trong khuôn viên của Trung tâm bảo tồn rùa thuộc Vườn quốc gia Cúc Phương, Trung tâm thông tin trưng bày các bảng diễn giải, bể nuôi rùa nước ngọt, phòng ấp trứng, phòng nuôi rùa non, mô hình lều và các con đường mòn của thợ săn trong rừng. Việc xây dựng hợp phần thông tin giáo dục trong Trung tâm bảo tồn rùa nhằm mục đích nâng cao nhận thức về bảo vệ các loài rùa cho du khách tham quan Vườn quốc gia, ước tính khoảng 80.000 khách mỗi năm.
Ông Bùi Đăng Phong, Phó giám đốc Trung tâm Cứu hộ và Bảo tồn động thực vật hoang dã quý hiếm - Vườn quốc gia Cúc Phương cho biết, “Chúng tôi hy vọng Trung tâm thông tin về rùa sẽ giúp cho cộng đồng hiểu rõ hơn về các loài rùa và những nguy cơ mà chúng đang phải đối mặt do nạn săn bắt và buôn bán trái phép hiện nay. Các loài rùa của Việt Nam đang bị săn bắt tới mức gần như tuyệt chủng. Sự tồn tại của nhiều loài rùa hiện nay phụ thuộc vào việc công chúng nhận thức được vấn đề này và cùng góp sức bảo vệ rùa”.
Song song với sự kiện Trung tâm thông tin rùa chính thức đi vào hoạt động, ENV phát hành hai tài liệu quan trọng hỗ trợ các cơ quan chức năng trong nỗ lực giảm thiểu nạn buôn bán rùa trái phép. Các tài liệu bao gồm một bộ phim ngắn với tiêu đề “Những mối hiểm họa đối với các loài rùa châu Á” cung cấp cho các cán bộ kiểm lâm và các nhà quản lý khu bảo tồn thông tin về các loài rùa cũng như những mối đe dọa mà chúng đang phải đối mặt và những hành động cần thiết để bảo vệ chúng. Tài liệu thứ hai là Hướng dẫn định đạng các loài rùa bao gồm ảnh và các thông tin định dạng chi tiết của 25 loài rùa cạn và rùa nước ngọt của Việt Nam. Tài liệu hướng dẫn định dạng cũng đưa ra những khuyến cáo trong việc bảo vệ những loài đặc biệt nguy cấp.
ENV đã ghi nhận 434 vụ săn bắt, buôn bán và vận chuyển trái phép các loài rùa cạn và rùa nước ngọt từ năm 2005. Trong số này bao gồm 163 vụ buôn lậu với tổng trọng lượng ước tính hơn 25 tấn rùa tương đương số lượng hơn 3.000 cá thể rùa. Con số trên có thể chỉ là một phần nhỏ các vụ buôn bán rùa trái phép đã được các cơ quan thực chức năng phát hiện và xử lý. Con số thực tế có thể còn cao hơn nhiều lần.
Theo bà Nguyễn Thị Vân Anh – Quản lý Chương trình Bảo vệ Động vật hoang dã của ENV khuyến khích cộng đồng có những hành động thiết thực sau: Không mua hoặc sử dụng các loài rùa mai cứng và các sản phẩm làm từ rùa; Trước khi gọi món ba ba, hãy hỏi chủ nhà hàng và yêu cầu chỉ dùng ba ba trơn được gây nuôi từ các trang trại; Hãy khuyến khích mọi người tham gia bảo vệ đa dạng sinh học, bảo vệ loài rùa và các loài động vật hoang dã khác; Thông báo tới cơ quan chức năng gần nhất hoặc liên hệ đường dây nóng miễn phí của ENV các trường hợp săn bắt, buôn bán rùa và các loài động vật hoang dã khác.
Trung tâm thông tin về các loài rùa do Vườn quốc gia Cúc Phương hợp tác cùng ENV xây dựng với sự trợ giúp kỹ thuật của Chương trình bảo tồn rùa Châu Á thuộc Vườn thú Cleveland Metroparks. Các nhà tài trợ bao gồm: Vườn thú Auckland, Vườn thú Taronga, Liên minh bảo tồn rùa (TSA), Vườn thú Houston, Trang trại Kadoorie và Vườn thực vật Hồng Kông, Vườn thú Perth, Vườn thú Melbourne, và Hội bảo vệ rùa cạn Hà Lan.
Duy Đức (Tạp chí Môi trường)