Cùng với xu thế đô thị hóa, nguồn rác thải này gia tăng mạnh theo từng năm. Thành phần chất thải rắn sinh hoạt bao gồm chất thải rắn thông thường và chất thải rắn nguy hại; trong đó chủ yếu là chất thải rắn thông thường vô cơ và hữu cơ. Chất thải rắn hữu cơ như rau, thực phẩm... chiếm tỷ lệ 40% chứa các thành phần dễ phân huỷ; còn chất thải rắn vô cơ là cao su, nhựa, giấy, kim loại, đất, đá... chiếm tỷ lệ 60%. Tỷ lệ phần trăm các chất có trong rác thải không ổn định, biến động theo mỗi địa điểm thu gom rác, khu vực sinh sống và sản xuất.
Cùng với chất thải rắn sinh hoạt, chất thải rắn công nghiệp phát sinh từ sản xuất công nghiệp cũng đang ngày một nhiều, chủ yếu tập trung ở các khu công nghiệp, cụm công nghiệp và các cơ sở sản xuất công nghiệp phân tán trong đô thị. So với lượng chất thải rắn sinh hoạt, lượng chất thải rắn công nghiệp ít hơn như khu công nghiệp (KCN) Phúc Khánh trên 13,8 tấn/năm; KCN Nguyễn Đức Cảnh 12,6 tấn/năm; KCN Tiền Hải 12,8 tấn/năm... Chất thải rắn công nghiệp cũng bao gồm chất thải công nghiệp không nguy hại và chất thải rắn nguy hại. Lượng chất thải rắn nguy hại chiếm khoảng 20%, nhưng được coi là nguồn thải đáng lưu ý do chúng có nguy cơ gây hại cho sức khỏe và môi trường rất cao. Thành phần chất thải rắn công nghiệp cũng rất khác nhau, tùy thuộc vào loại hình sản xuất của mỗi cơ sở sản xuất.
Ông Hoàng Văn Ngoạn, Chi cục phó Chi cục Bảo vệ môi trường (Sở Tài nguyên & Môi trường Thái Bình) cho biết: Lượng chất thải đô thị, công nghiệp ngày càng tăng, tính độc hại và thành phần cũng biến đổi ngày càng phức tạp. Lượng chất thải này sau khi được phát sinh có thể thâm nhập vào môi trường không khí dưới dạng bụi hay các chất khí được phân huỷ như H2S, NH3... rồi theo đường hô hấp đi vào cơ thể con người hay sinh vật. Một bộ phận khác, đặc biệt là các chất hữu cơ, vô cơ thâm nhập vào nguồn nước hay môi trường đất rồi đi vào cơ thể con người qua thức ăn, nước uống.
Theo ông Ngoạn, nếu chất thải rắn không được thu gom, xử lý hợp vệ sinh sẽ vừa làm mất mỹ quan lại vừa gây nên mầm bệnh. Chất ô nhiễm dạng rắn có thể chuyển thành các chất ô nhiễm dạng khí hay dạng lỏng ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của con người và sinh vật.
Tác hại của chất thải rắn đã thấy rõ, song việc thu gom và xử lý đang rất nan giải. Tại thành phố Thái Bình, tỷ lệ thu gom rác thải ở các phường nội thành đã đạt tỷ lệ 90%. Còn tại các thị trấn thuộc các huyện tỷ lệ thu gom mới đạt khoảng 67 - 74%. Do ý thức của người dân trong giữ gìn vệ sinh môi trường chưa cao, nên vẫn xảy ra tình trạng rác không được thu gom gây ô nhiễm môi trường và mất mỹ quan đô thị.
Hiện nay, mới chỉ có thành phố Thái Bình đã đầu tư xây dựng nhà máy xử lý rác thải tại cụm công nghiệp Phong Phú. Mặc dù nhà máy này xử lý được khoảng 95% khối lượng rác sinh hoạt của các phường nội thành, nhưng công suất lò đốt rác hiện nay cũng chỉ đáp ứng được khoảng 50% lượng rác cứng, còn khối lượng rác khó phân hủy hiện đang tồn đọng tại nhà máy là khá lớn. Tại hầu hết các khu vực thị trấn, thị tứ trên địa bàn tỉnh mật độ dân cư cao, quỹ đất hạn hẹp nên rất khó khăn khi quy hoạch bãi chôn lấp rác hợp vệ sinh. Bên cạnh đó, công tác thu gom và xử lý chất thải rắn công nghiệp vẫn còn nhiều bất cập và yếu kém. Đối với chất thải rắn công nghiệp nguy hại mới được bắt đầu quan tâm ở các doanh nghiệp có quy mô lớn, còn ở các cơ sở vừa và nhỏ thì vấn đề này chưa được quan tâm đúng mức. Việc tái chế và xử lý chất thải rắn công nghiệp cũng đang là vấn đề khó giải quyết, đặc biệt là rác thải. Nhìn chung các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh đều chưa bố trí khu vực tập kết rác thải và tỉnh chưa có bãi chôn lấp.
Thái Bình đang có những bước tiến trong phát triển công nghiệp và tốc độ đô thị hóa. Cùng với đó, lượng chất thải rắn hàng năm thải ra từ các hoạt động sản xuất kinh doanh, công nghiệp, thương mại, dịch vụ là rất lớn và phần lớn lượng chất thải này không phân hủy được. Vì vậy, vấn đề thu gom và xử lý rác thải rắn cần được các cấp, các ngành, các địa phương trong tỉnh quan tâm vào cuộc, tạo nền tảng phát triển kinh tế - xã hội hiệu quả, bền vững.
Thanh Phú
Theo tainguyenmoitruong.com.vn