Skip Ribbon Commands
Skip to main content
Thứ 6, 1/8/2014, 14h:40:17
Cổng thông tin điện tử Tổng cục môi trường > Trang chủ > Truyền thông > Tạp chí môi trường > Triển khai thực hiện nghị quyết số 41-NQ/TW của bộ Chính trị > Vai trò của Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam trong thực hiện nghị quyết 41-NQ/TW của bộ chính trị.
Vai trò của Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam trong thực hiện nghị quyết 41-NQ/TW của bộ chính trị.
12/13/2010 7:56:16 AM

Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) Việt Nam là tổ chức chính trị - xã hội tập hợp rộng rãi các tầng lớp phụ nữ. Hội có chức năng vận động, tổ chức, hướng dẫn phụ nữ thực hiện chủ trương của Đảng và tham gia quản lý nhà nước. Trong những năm qua, nhận thức vai trò hết sức quan trọng của phụ nữ trong việc thực hiện Nghị quyết số 41-NQ/TW ngày 15/11/2004 của Bộ Chính trị về Bảo vệ môi trường (BVMT) trong thời kỳ đẩy mạnh CNH - HĐH đất nước (Nghị quyết 41); Chiến lược BVMT quốc gia đến năm 2010, định hướng đến năm 2020 (Chiến lược BVMT quốc gia), Đoàn Chủ tịch (ĐCT) TW Hội LHPN Việt Nam đã quan tâm chỉ đạo các cấp Hội thực hiện đạt kết quả thiết thực.

Từ năm 2005, TW Hội đã ký kết Nghị quyết liên tịch với Bộ TN&MT về Phối hợp hành động BVMT phục vụ phát triển bền vững. 100% tỉnh/thành, Hội ký kết liên tịch với Sở TN&MT nhằm cụ thể hóa thực hiện Nghị quyết liên tịch cấp TW. Đến nay, Nghị quyết liên tịch đã đi vào cuộc sống và tạo nên một hình thức hợp tác mới giữa Hội LHPN các cấp với ngành TN&MT. Từ TW và 63 tỉnh/thành, Hội đều phân công một lãnh đạo Hội phụ trách và Ban Tuyên giáo là đầu mối tham mưu, chịu trách nhiệm phối hợp với ngành TN&MT triển khai công tác BVMT trong hệ thống Hội. Công tác BVMT đã được Ban chấp hành TW Hội đưa vào Nghị quyết về nhiệm vụ, công tác hàng năm và cuối năm đánh giá tổng kết, chỉ đạo lồng ghép với các phong trào thi đua yêu nước, các chương trình mục tiêu quốc gia, dự án quốc tế có nội dung BVMT.

Để nâng cao nhận thức và triển khai nhiệm vụ về BVMT, các cấp Hội đã tổ chức tập huấn cho cán bộ chủ chốt của cơ quan TW Hội và các tỉnh/thành Hội, các đơn vị trực thuộc về các nội dung: Nghị quyết 41 Luật BVMT; quản lý nhà nước về công tác BVMT; môi trường Việt Nam - những vấn đề và giải pháp, tình hình thực hiện và lập kế hoạch hoạt động cụ thể, chi tiết xây dựng mô hình BVMT ở địa phương, hướng dẫn chi tiêu, sử dụng ngân sách nhà nước. Các lớp tập huấn cũng tập trung huấn luyện các kỹ năng và phương pháp truyền thông vận động, huy động cộng đồng tham gia BVMT hiệu quả.

Tính đến nay đã có 9.000 tuyên truyền viên (TTV) được đào tạo có khả năng tuyên truyền, thuyết phục, vận động hiệu quả trong công tác BVMT. Các TTV đã tổ chức hàng nghìn cuộc họp nhóm, lồng ghép sinh hoạt hội viên, sinh hoạt câu lạc bộ phụ nữ tuyên truyền vận động thực hiện vệ sinh môi trường; sinh hoạt các nhóm phụ nữ tín dụng - tiết kiệm hỗ trợ, giúp nhau xây dựng và sử dụng các công trình nước sạch và vệ sinh.

Hội đã xây dựng in ấn và phân phối 5.000 sổ tay TTV, 50.000 tờ gấp “Bạn làm gì để chăm sóc môi trường xung quanh” làm tài liệu hỗ trợ tích cực cho đội ngũ TTV, hội viên trong các buổi sinh hoạt nhóm, tổ phụ nữ và là tài liệu tuyên truyền rất có hiệu quả cho các hộ gia đình.

Các cấp Hội phối hợp đẩy mạnh tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng về chính sách, luật pháp về BVMT, thực trạng môi trường, hoạt động của Hội và các tập thể, cá nhân phụ nữ làm tốt công tác BVMT. Hàng năm, xây dựng tờ thông tin chuyên đề “Phụ nữ tham gia BVMT vì sự phát triển bền vững" phát hành đến 63 tỉnh/thành Hội. Các cấp Hội đã tổ chức hơn 10.000 lễ mít tinh hưởng ứng "Tháng hành động BVMT"; Tuần lễ quốc gia Nước sạch - Vệ sinh môi trường (29/4 - 6/5); Ngày Môi trường thế giới (5/6); Chiến dịch Làm cho thế giới sạch hơn (trung tuần tháng 9) với sự tham gia của hàng triệu lượt người. Sau lễ mít tinh hưởng ứng, các địa phương đã đồng loạt ra quân tổng vệ sinh.

 Từ các hoạt động thiết thực đó, cấp Hội LHPN Việt Nam đã xây dựng được 10 mô hình BVMT, vận hành hiệu quả tại các địa phương:

Mô hình “Quỹ quay vòng vốn vệ sinh”, hiện nay, Hội LHPN các cấp đang quản lý 130 tỷ đồng vốn quay vòng với 10.500 nhóm phụ nữ tín dụng - tiết kiệm. Cụ thể là: Hội LHPN phụ nữ ở 3 thành phố (Hải Phòng, Đà Nẵng, Hạ Long) đã vận hành 45 tỷ đồng vốn quay vòng cho các hộ gia đình vay vốn để xây mới và cải tạo 20.000 hố xí tự hoại; Các tỉnh Nam bộ khai thác nguồn vốn của AUSAID khoảng 20 tỷ đồng giải ngân cho các gia đình phụ nữ vay vốn làm bể phốt nhà tiêu tự hoại; Hai tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh quản lý gần 12 tỷ đồng vốn quay vòng từ dự án của DANIDA; Thực hiện thí điểm chương trình tín dụng, thực hiện chiến lược cấp nước và vệ sinh nông thôn theo Quyết định số 62 của Thủ tướng Chính phủ ở Khánh Hòa (2 tỷ đồng), Nghệ An (11 tỷ đồng). Bên cạnh đó, các cơ sở Hội đã huy động hơn 10 tỷ đồng tiết kiệm trong chị em phụ nữ để giúp nhau xây nhà tiêu, khoan đào giếng.

Các mô hình vay vốn tín dụng đều được quản lý chặt chẽ, đối tượng vay là phụ nữ có thu nhập thấp với mức vay từ 200.000 đồng - 2 triệu đồng. Riêng vốn vay tín dụng thí điểm thực hiện chiến lược theo Quyết định 62 của Thủ tướng Chính phủ, với mức vay tối đa 4 triệu đồng được chị em phụ nữ phấn khởi đón nhận. Về lãi suất vay dao động từ 0,5 - 1%/tháng. Mô hình Quỹ quay vòng vốn vệ sinh góp phần quan trọng để tăng tỷ lệ các hộ gia đình có nước sạch và nhà tiêu hợp vệ sinh.

Thứ hai là mô hình “Bếp cải tiến tiết kiệm năng lượng BVMT” được triển khai ở 11 xã của 10 tỉnh miền Bắc và miền Trung, đến nay đã có 30.000 hộ sử dụng bếp cải tiến, tập trung ở các tỉnh Hà Tĩnh, Thanh Hóa, Ninh Bình, Nam Định, Thái Nguyên, Bắc Kạn, Cao Bằng.

Mô hình Tổ phụ nữ tự quản thu gom rác thải được tổ chức có hiệu quả ở nhiều địa phương trong cả nước. Trước tình hình bức xúc của việc thu gom và xử lý rác thải, nhiều cơ sở Hội phụ nữ đã đứng ra thành lập tổ phụ nữ tự quản thu gom rác thải, tiêu biểu là ở Thái Bình, Vĩnh Phúc, Hà Nội, Thanh Hóa, Đà Nẵng. Với sự hỗ trợ của chính quyền, quy chế thu gom rác được xây dựng, lệ phí thu rác được thống nhất và chị em phụ nữ bắt đầu làm quen với loại dịch vụ mới - dịch vụ vệ sinh. Hội cũng đã tuyên truyền đến tận gia đình, hướng dẫn chị em phân loại rác. Những loại rác có thể tái sử dụng đã được bán gây quỹ; các loại rác dễ tiêu hủy, được xử lý ngay tại nhà. Nhờ cách làm này, lượng rác thải từ các gia đình giảm, việc thu gom thuận lợi hơn, tổ phụ nữ tự quản thu gom rác hoạt động hiệu quả hơn, có thu nhập và môi trường được cải thiện.

Tiếp đến là mô hình “Hùn vốn trả góp mua bình lọc nước” tại các tỉnh: Trà Vinh, Tiền Giang, Vĩnh Long, An Giang... Thông qua các lớp tập huấn, các buổi truyền thông về sử dụng bình lọc nước, thấy được lợi ích của việc sử dụng nước sạch đối với cuộc sống, sinh hoạt hàng ngày của con người. Hàng tuần, mỗi phụ nữ tiết kiệm từ 3.000 - 5.000 đồng đóng góp vào quỹ vay vốn của nhóm phụ nữ để lần lượt cho nhau vay mua bình lọc nước trả góp. Đến nay, 25.000 bình lọc nước đã được Hội mua về cho chị em dùng trả tiền theo tuần. Các gia đình sử dụng bình rất hài lòng với mô hình này vì sau một năm tất cả các gia đình đều trả được hết tiền mua bình.

Mô hình “Hầm Biogas” ở các tỉnh Bắc Ninh, Hải Dương, Đồng Tháp, Cần Thơ, do sự đóng góp kinh phí của các hộ chăn nuôi và giới thiệu kỹ thuật của Hội LHPN tỉnh đã giúp cải thiện môi trường và sức khỏe các hộ chăn nuôi gia súc, xử lý tốt chất thải gia đình và cung cấp nhiên liệu cho việc đun nấu. Riêng các tỉnh Đồng Tháp, Long An, Cần Thơ đã phối hợp triển khai mô hình BIOGAS với các nguồn vốn vay của trường Đại học Cần Thơ.

Mô hình “Nhà tiêu sinh thái” ở các tỉnh Quảng Trị, Bắc Kạn, Tuyên Quang, Vĩnh Phúc, Phú Thọ. Hội LHPN đã phối hợp với Trung tâm Y tế dự phòng các tỉnh giới thiệu kỹ thuật, thiết kế và những ưu điểm của nhà tiêu sinh thái cho cán bộ Hội Hội LHPN tỉnh Cà Mau phối hợp với Sở TN&MT tổ chức hội thi ¹Phụ nữ với công tác BVMTº chủ chốt cơ sở. Nhờ sự kiên trì vận động, các gia đình trong địa phương đã tích cực hưởng ứng, nhiều hộ đã tự bỏ kinh phí xây và sử dụng nhà tiêu sinh thái.

Mô hình “Vì môi trường trong sạch, phụ nữ và nhân dân Thủ đô không đổ rác, phế thải ra đường, nơi công cộng”. Đây là tên một công trình do Hội LHPN TP Hà Nội chủ trì. Sau 5 năm thực hiện, mỗi đoạn đường, góc phố của Thủ đô đều được gắn tên của các chi hội, tổ phụ nữ. Câu nói "Phụ nữ và nhân dân Thủ đô không đổ rác, phế thải ra đường và nơi công cộng" đã trở thành khẩu hiệu tuyên truyền có tác dụng tốt đến với mỗi người dân.

Mô hình “Truyền thông vận động cải thiện sức khỏe môi trường, nước sạch các thị trấn nhỏ” là mô hình truyền thông đi kèm với xây dựng công trình cấp và thoát nước do Bộ Xây dựng chủ trì, trong đó Hội LHPN thực hiện công tác tuyên truyền vận động nhân dân sử dụng nước sạch, đấu nối các công trình vệ sinh, chi trả tiền nước và phí vệ sinh đầy đủ. Mô hình đã giúp phụ nữ hiểu được nước là hàng hóa và cần phải trả tiền khi sử dụng để công trình được vận hành lâu bền; Vấn đề vệ sinh môi trường cần được xã hội hóa để ai cũng có hành động thích hợp BVMT chung vì cuộc sống tốt đẹp của cộng đồng.

Mô hình Làng văn hóa sức khỏe. Hội LHPN Việt Nam đã phối hợp với Cục Y tế dự phòng - Bộ Y tế xây dựng mô hình Làng văn hóa sức khỏe với 10 tiêu chí làng văn hóa sức khỏe. Năm 2005, Hội thi toàn quốc Làng văn hóa sức khỏe đã được tổ chức với sự tham gia của 54 tỉnh/thành phố và đã có 12 đội lọt vào vòng chung kết tại Thủ đô Hà Nội. Với phong trào xây dựng Làng văn hóa sức khỏe, các làng đã được công nhận là làng văn hóa. Và đặc biệt là không có các dịch bệnh, tệ nạn xã hội và ô nhiễm môi trường.

Cuối cùng là mô hình Cải thiện sức khỏe môi trường làng nghề. Trước thực trạng làng nghề Vân Chàng đang bị ô nhiễm nặng bởi sự phát thải của các hộ dân làm nghề tái chế kim loại, đúc mạ nhôm, dao kéo..., TW Hội LHPN Việt Nam đã phối hợp với Sở TN&MT tỉnh Nam Định, Trung tâm Sản xuất sạch hơn, Hội LHPN Nam Định triển khai các hoạt động phổ biến, tuyên truyền những kiến thức, biện pháp về An toàn lao động, sản xuất sạch hơn, thu gom chất thải nguy hại. Với một đội ngũ TTV được đào tạo kỹ và các thông điệp truyền thông mang tính khoa học và thuyết phục, nhân dân làng nghề Vân Chàng ý thức được tác hại của chất thải nguy hại, đã áp dụng các biện pháp vệ sinh an toàn lao động trong các xưởng sản xuất của mình và bước đầu có sự cải tiến quy trình sản xuất. Bộ mặt làng nghề Vân Chàng dần dần thay đổi, nhờ có sự đóng góp 600.000 đồng của mỗi hộ gia đình mà hệ thống thoát nước trong làng được nâng cấp, đội vệ sinh môi trường được thành lập, rác thải bắt đầu được thu gom và đưa về một bãi đổ do UBND thị trấn thu xếp.

Từ các kết quả đạt được trong công tác BVMT, có thể rút ra một số kinh nghiệm: Trước hết, các hoạt động BVMT của Hội LHPN phụ nữ đều hướng về cơ sở, tập trung cho phụ nữ nông thôn, phụ nữ sống ở các vùng có nhiều bức xúc, thiếu thông tin, giúp họ có được thông tin, những kiến thức cơ bản về môi trường để từ đó xây dựng ý thức, dần dần thay đổi nếp sống có lợi cho bản thân, cho cộng đồng, thân thiện với môi trường.

Thứ hai, trong chỉ đạo Hội chú trọng lồng ghép việc thực hiện công tác BVMT với các nhiệm vụ của Hội, các chương trình quốc gia như nước sạch và vệ sinh môi trường; xóa đói giảm nghèo; chăm sóc sức khỏe, dinh dưỡng... để nâng cao hiệu quả việc thực hiện chương trình trong các cấp Hội, đồng thời tăng cường công tác kết hợp với các ban, ngành có liên quan.

Thứ ba, chú trọng xây dựng đội ngũ TTV là cán bộ phụ nữ ở cơ sở để làm nòng cốt trong tuyên truyền, vận động phụ nữ và cộng đồng tham gia BVMT.

Thứ tư, quan tâm biên soạn và cải tiến các tài liệu truyền thông giáo dục về BVMT phù hợp với đối tượng phụ nữ và cung cấp kịp thời xuống tận cơ sở.

Thứ năm, tập trung đầu tư xây dựng các mô hình, gắn tuyên truyền với thực tiễn bằng các mô hình để chị em dễ học, dễ làm theo.

Tuy nhiên, do hạn hẹp về kinh phí nên đội ngũ cán bộ Hội là TTV ở cơ sở được tập huấn kiến thức và kỹ năng giáo dục môi trường còn ít; một số địa phương phối hợp giữa Hội và ngành chức năng, liên quan chưa chặt chẽ, đồng bộ; các mô hình tốt chưa được nhân rộng, còn manh mún.

Để Nghị quyết 41, Chiến lược BVMT quốc gia tiếp tục phát huy hiệu quả, các cấp ủy Đảng cần quan tâm hơn nữa công tác lãnh đạo thực hiện Nghị quyết của Đảng về BVMT; Chính phủ nghiên cứu các giải pháp kiên quyết đảm bảo phát triển kinh tế phải gắn và đảm bảo phát triển bền vững; Ngành TN&MT cần tăng cường hơn nữa công tác quản lý nhà nước về môi trường, tăng cường tuyên truyền giáo dục về môi trường, phối hợp với Hội LHPN Việt Nam đánh giá thẩm định các mô hình có hiệu quả để đầu tư nhân rộng trong cả nước.

 

Hoàng Thị Ái Nhiên

Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam

Tạp chí môi trường số 11

Gửi phản hồi
In
  Ý kiến bạn đọc
Họ và Tên Địa chỉ email  
  Tiêu đề
 
  Nội dung